“Antik
Çağ Ege ve Roma Uygarlıkları” ile “Demokrasi ve Parlamentoların Ortaya Çıkışı” yazılarında, Batı
toplumlarındaki devlet biçiminin (demokrasinin) oluşumu incelendi. “Türk Yönetim Gelenekleri ve Katılımcılık”
başlıklı bu yazı ise, okuyucunun toplumlararası ayrımı görmesi amacıyla
hazırlandı. Eşitliğin ve katılımcılığın Batı toplumlarında oluşup
kurumsallaştığına olan yaygın kanının, gerçeği yansıtmadığı bu üç yazı birlikte
değerlendirildiğinde açıkça görülecektir. Özgürlüğe yönelik türe (adalet)
duygusunun topluma egemen kılınarak devlet politikası durumuna getirilmesi,
eski Türklerdeki yönetim biçiminin temel özelliğidir. Bu İslamiyetten önce de
böyleydi, sonra da böyledir. Türkler, Batı toplumları gibi köleci düzeni
yaşamadı ve devleti başından beri toplumun tümünü temsil eden toplumsal bir güç
yaptı. Bu tutum, onlara daha katılımcı, eşitlikçi ve daha özgürlükçü
yönetim biçimlerini kurabilme olanağını verdi. Batılılar bunu, sınıfsızlığın
ve mülkiyetsizliğin yarattığı geriliğin göstergesi saydı. Oysa, bu
düzen söylenenlerin tam tersi; her köken ve dinden geniş kitleleri kapsayan,
onlara kendilerini geliştirme ve ifade etme olanağı veren demokratik bir
içeriğe sahipti. İnsanlara, yaşanabilir eşitlikçi bir ortam sunulmuştu.
